Шырав
Çыхăну
Редакци адресĕ:
Чăваш ен, Çĕрпӳ районĕ, Михайловка ялĕ, Хĕвел ур., 1.

Адрес редакции:
Чувашия, Цивильский район, д. Михайловка, ул. Солнечная, 1

Email: civhim2@narod.ru
Тел.(факс): (83545) 6-30-90

Ачалăх телейлӗ тӗнче, юлать асăнмалăх кашнин чӗринче

(Пĕтĕм тĕнчери ачасене хӳтӗлемелли куна халалланă, ҫуллахи каникул вăхăтӗнче шкул ҫумӗнчи кану лагерьне ҫӳрекен 5-6-мӗш класс ачисем валли хатӗрленӗ вăйă)
 
Федорова И. Н.
Федорова И. Н.
Вăйă тӗллевӗсем:
• Астăвăм ирӗклӗхне, тимлӗхне, фантазие аталантарни, тӗрлӗ танлаштарусем туса шухăшлама, пӗтӗмлетӱсем тума вӗрентни;
• пуплев этикечĕпе килĕшÿллĕн калаçăва тĕрĕс йĕркелеме, лару-тăрăва кура сăмахсемпе вырăнлă усă курма хăнăхни;
• вĕренекенсене ашшĕ-амăшне, тăванӗсене хисеплеме вӗрентни;
• ачалăхăн кашни самантне хаклама хăнăхни.
 
Кăтарту хатĕрĕсем: компьютер, мультимеди проекторĕ, экран.

Текста малалла вулăр...
■ Федорова Ирина Николаевна.
Çĕрпÿ районĕ, Михайловка тĕп шкулĕ

Çĕнтерÿ çулĕсем: «Хыçра – Мускав!»

(«Калуга – Тула – Мускав» ( çул çÿрев урок сценарийĕ)
 
С.  В. Петрушкина
С. В. Петрушкина
Умĕн калани.
Чăваш чĕлхипе ирттерекен класс тулашĕнчи ĕçсем ачасен пултарулăхне ÿстерме, харпăр хăй тĕллĕн шухăшлама, ĕçлеме тата уроксем хыççăнхи канăва усăллă йĕркелеме пулăшаççĕ.
Класс тата класс тулашĕнчи ĕçсене ирттернĕ чухне ачасене пĕлÿ çеç мар, воспитани парассине те ялан асра тытатпăр. Вĕсем программа материалĕпе çыхăнччăр, вĕренекенсен шухăш-ĕмĕчĕсене тивĕçтерччĕр, çав ĕçсене шкулти кашни вĕренекен активлă хутшăнччăр тесе тăрăшатпăр. Уроксем, мероприятисем вĕренекенсемшĕн те, ашшĕ-амăшĕшĕн те усăллă пултăр тетпĕр.

Текста малалла вулăр...
■ Светлана Вячеславовна Петрушкина.
Шупашкарти В.А. Архипов милиции генерал-майорĕ ячĕллĕ кадет шкулĕнче чăваш чĕлхипе литератури вĕрентекен

Килех, Çĕнĕ çул!

Орлова Н. В.
Орлова Н. В.
 
Ачасем кĕвĕпе зала кĕреççĕ, ёлка тавра карталанса тăраççĕ.
Ертÿçĕ: Хаваслă зал, мĕн тери паха.
Тĕрлĕ, тĕрлĕ çутăсем çунаççĕ.
Илемлĕ Çĕнĕ çул уявĕ
Тараватлăн хăй патне чĕнет.
Пырăр ёлка çывăхне ,
Пăхăр пурте ун çине:
Ай, мĕн чухлĕ теттесем ,
Çăлтăрсем, çаврашкасем.
Хĕрлĕ Калпак: Хаклă ачасем ! Сывлăх сунатăп сире! Эпĕ Хĕрлĕ Калпак. Паян эпĕ те сирĕнпе пĕрле савăнасшăн. Манăн кукамай халĕ чирлемест, сывалнă. Кашкăр та текех мана хăратаймĕ. Ав,мĕн чухлĕн эпир! Çапла - и?
Ачасем: Çапла.

Текста малалла вулăр...
■ Орлова Наталья Владимировна.
Патăрьел районĕ, «Юмах» ача сачĕн воспитателĕ

«Чееленме те ăс кирлĕ» инсценировка

Молчанова Е. П.
Молчанова Е. П.
 
Автор: Хресчен ывăлĕ пурăннă тет. Ялта ăна пурте Чее çын тесе чĕннĕ.
1-мĕш çын: Куратăр-и, Чее çын пырать?
2-мĕш çын: Çакă-и?
3-мĕш çын: Çакă, çакă!
Автор: Тепĕр тесен, чееленме те ăс кирлĕ. Анчах та Чее çын тÿрĕ чунпа пурăнманнисемпе çеç чее пулнă.
Пĕррехинче Чее çын кил карти шăлма пуçлать.
■ Молчанова Елена Петровна, Павлова Людмила Ананьевна.
Çĕрпÿ районĕ, Опытнăй вăтам шкулĕ

Кайăксем - пирĕн туссем

Федорова Ирина Николаевна
Федорова Ирина Николаевна
Уяв тĕллевĕсем:
• кайăксем çынсен пурнăçĕнче пысăк вырăн йышăннине ăнланса илме пулăшни;
• вĕçен кайăксене упрамаллине, пулăшмаллине, юратмаллине туйтарни;
• кайăксен ячĕсене аса илсе çирĕплетсе хăварни;
• ачасен калаçу чĕлхине, тавракурăмне тата тавçăрулăхне аталантарни.
 
Уяв эпиграфĕ: Сыхлар кайăксене!
Упрар вӗсене!
Вӗсем – пирӗн туссем!
Ҫут ҫанталăк ачисем!
Кирлĕ хатĕрсем: „Кайăксен сассисем” диск, кайăксен ӱкерчӗкӗсем, „Кайăксем – пирӗн ҫунатлă туссем” презентаци, плакат, компьютер, мультимедиапроектор.

Текста малалла вулăр...
■ Федорова Ирина Николаевна.
Çĕрпÿ районĕ, Михайловка тĕп шкулĕ

Эпир - пулас космонавтсем

Васильева Н. Н.
Васильева Н. Н.
 
Пĕлÿ тĕллевĕ: ачасене космонавтика кунĕпе тарăнрах паллаштарасси;
Сапăрлăх тĕллевĕ: ачасен тавракурăмне, пултарулăхне аталантарасси;
Аталантару тĕллевĕ: тăван çĕр шыв паттăрĕсемпе мăнаçланма вĕрентесси,
тăван çĕр шывшăн усăллă çын пулма хавхалантарасси.
Курăмлăх хатĕрĕсем: конверт ăшĕнче кашни ушкăн валли хатĕрленĕ тĕрлĕ
ĕçсем, хутран касса кăларнă «ракета», тĕрлĕ тĕслĕ кăранташсем
Кăтарту хатĕрĕсем: компьютер, экран, мультимедиа проекторĕ.
 
Зала ачасен ÿкерчĕкĕсемпе, ĕç урокĕнче тунă сувенир-япаласемпе,
плакатсемпе, космос çинчен çырнă каларăшсемпе илемлетнĕ.

Текста малалла вулăр...
■ Васильева Наталья Николаевна.
Канаш районĕ, Вăтакас Татмăш вăтам шкулĕ

Упрар тăван чĕлхемĕре

(Литературăпа юрă-кĕвĕ композицийĕ.)
 
Иванова А. В.
Иванова А. В.
 
Тăршшĕпех ачасем калаçаççĕ
 
«Тăван чĕлхе» юрра итлени (сăвви Александр Савельев-Сасăн, кĕвви Михаил Луковăн, юрлаканĕ Михаил Луков)
 
«Кала, юлташ, мĕн хаклă саншăн
Хальхи пуян çак тĕнчере?» -
Тесе ыйтсан сывламăп ассăн.
Эп калăп пат: «Тăван чĕлхе!»
Чăваш чĕлхи!
Унпа чĕвĕлтететĕп эпĕ
Кăшт ураланнă ачапа,
Кун-çул пирки хĕрсех пуплетĕп
Хура-шур курнă ватăпа.
Атте-анне чĕлхи!

Текста малалла вулăр...
■ Иванова Альбина Васильевна.
Канаш районĕ, Пайкилт вăтам шкулĕ

Кĕрхи уяв

Захарова Г. В.
Захарова Г. В.
 
(Уяв сценарийĕ, 3-мĕш класс валли)
Тĕллевсем: 1) кĕркунне çинчен вĕреннине çирĕплетесси, çав вăхăтăн илемне туйма, курма, ăна сыхлама, упрама вĕрентесси;
2) çут çанталăка юратас туйăма вăйлатасси, ачасене хăйсене çут çанталăк тусĕсем пулма вĕрентесси;
3) ачасен ăслайĕсене, пултарулăхĕпе тавра курăмне аталантарасси.
Кирлĕ хатĕрсем: компьютер, «Кĕркунне çитрĕ» презентаци, çулталăкăн кĕркунне вăхăтне сăнлакан ÿкерчĕксем.
 
Класа çулталăкăн кĕркунне вăхăтне сăнлакан ÿкерчĕксем çакса хунă. Кĕркунне çинчен юрă янăрать.

Текста малалла вулăр...
■ Захарова Галина Валентиновна.
Йĕпреç районĕ, Эйпеç пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан вăтам шкулĕ

Çĕрпÿ ярмăрккине каяр-и?

Ю. М. Александрова
Ю. М. Александрова
 
Урок тĕллевĕсем:
- ачасене Çĕрпÿ ярмăркки, Тихвин мăнастырĕ çинчен пĕлÿ парасси;
- халăхăн йăла-йĕркине упраса малалла аталантарасси;
- обществăлла вырăнта хăйсене тытма вĕрентесси;
- Тăван çĕр-шыва юратма, упрама, ваттисене хисеплеме вĕрентесси;
- ачасене пуплевне аталантарасси, сăмах йышне пуянлатасси, тавра курăмне ÿстересси.
Урок хатĕрĕсем: магнитофон, доска çинче - мăнастырь, ярмăрккă, карусель, сцена ÿкерчĕкĕсем, урапаллă лаша, ачасен фотографийĕсем, ярмăрккăра илнĕ хатĕрсем (шăхлич, матрешка, хăмпă, çил арманĕ тата ытти те), хамăр алăпа тунă хатĕрсем, ăсталанă карусель, икĕ ункă, карçынкка.

Текста малалла вулăр...
■ Мария Юрьевна Александрова.
Çĕрпÿри 1-мĕш шкул-итернат

Праздник урожая

Кускова Л. А.
Кускова Л. А.
Цель: обобщение и систематизация знаний о дарах осени.
Задачи:
образовательные – установить связь между сезонными признаками природы;
развивающие – развивать связную речь, дружеские отношения, умение работать в коллективе; смекалку, наблюдательность, любознательность
воспитательные – воспитывать любовь к замечательному времени года – осени.
■ Кускова Лариса Анатольевна.
Цивильская школа-интернат№1

В мире доброты

Константинова И. Г.
Константинова И. Г.
Цель: стимулировать потребность в формировании доброго отношения ко всему окружающему
 
Задачи: образовательные - расширить знания о добрых словах и их применении в жизненных ситуациях;
 
коррекционно-развивающие - развивать у воспитанников способности анализировать свои действия;
 
корригировать речь, внимание путем выполнения заданий;
 
воспитательные - воспитывать чувство доброты, уважение друг к другу, окружающим.
 
 
 
Ход занятия.

Текста малалла вулăр...
■ Константинова Ирина Григорьевна.
воспитатель Цивильской школы-интерната №1

Улăштарса ҫĕнетнĕ «Йăва» юмах сценарийĕ

Кузьмина Е. В.
Кузьмина Е. В.
Тĕллевсем:
1. Харкамлăх результачĕсем:
а) ачасен вĕренес кăмăлне çĕклесси
ă) ачана ăнланса вĕренме хăнăхтарасси
б) сывлăха упрама вĕрентесси.
 
2. Предметăн пĕрлĕхлĕ результачĕсем:
а) ачасене тимлеме, итлеме хăнăхтарасси, мероприятире интересленсе, кăмăлпа ĕçлеме хăнăхтарасси.
ă) ачасене учительпе, пĕр- пĕринпе хутшăнса ĕçлеме вĕрентесси.
б) рольсем тăрăх ĕçлеме хăнăхтарасси, тĕрлĕ ĕçсем тума вĕрентесси.
 
3. Предметăн ятарлă результачĕ: ачасен калаçас хăнăхăвĕсене çирĕплетесси, вĕреннĕ материала çирĕплетсе хăварасси.

Текста малалла вулăр...

Асанне арчинчи тупра

Кожевникова П. П.
Кожевникова П. П.
(«Чее тилĕ» юмах тăрăх йĕркеленĕ уяв сценарийĕ)
Тĕллев: чăваш хĕр арăмĕн çи – пуçне( кĕпе, саппун, мăй çыххи, кăкăр çинчи шÿлкеме, хул çийĕ, тухья, масмак, сурпан) сăнласа тишкерни, унпа паллашни;
Харкамлăх результатсем:
кашни халăхан хăйĕн тумĕ пулнине пĕлни;
чăваш сăвви – юррине каласа, ташши – кĕввине итлесе чăваш чĕлхин илемлĕхне ăнкарни;
чăваш тумĕ çинчен пĕлменнине пĕлес кăмăл çурални;
ушкăнпа ĕçлеме меллĕрех пулнине пĕлни;
Пĕлÿ туянма пулăшакан результатсем:
юмаха итлеме, ăна выляса кăтартма вĕренни;
чăваш тумне тишкерме, унти тĕрлĕ капăрлăхсене курма вĕренни;
тест мелĕпе усă курса кирлĕ варианта суйласа илме пĕлни;
Йĕркелÿ- хаклу результачĕсем:
чăваш тумĕ çинчен мĕн вĕреннине калама вĕренни;
юлташсен, вĕренткенĕн сĕнĕвне ăнкарма, шута илме пултарни;
Хутшăну результачĕсем:
урокра чăваш çипуçĕ тавра йĕркеленĕ калаçăва хутшăнма, ăнланмалла каласа пама тăрашни;
«Чее тилĕ» юмаха аса илсе унти сăнарсем çинчен ыттисене ăнлантарса пама пултарни;
калаçу йĕркелеме пĕлни;
Уява кирлĕ хатĕрсем: компьютер, экран, проектор, «Чăваш тумĕ» презентации, ĕлĕкхи арча, чăваш çипуçĕ( тилĕ валли, ачасем валли, асанне валли)
Урока ачасем те, вĕрентекен те чăваш çи- пуçĕпе килнĕ
■ Кожевникова Полина Петровна,Григорьева Татьяна Петровна.
Нискассинчи тата Турайри вăтам шкул вĕрентекенĕсем

Чăваш чĕлхипе литература эрнине ирттермелли уяв сценарийĕ

Мандрюкова В. П.
Мандрюкова В. П.
 
Марина: Евгений! Ăçта эсĕ?
Автобус тахçанах иртсе кайрĕ вăл халĕ те çук.. Уява пуçлама та вăхăт ĕнтĕ…Вăт хула каччи, хăй мана пĕрех май чăваш уявне илсе кайса кăтарт-ха – кăтарт-ха тет.
Евгений: Марине,эс паçăрах кĕтетĕн-и? Ара эпĕ Пашьелĕнче анса юлас вырăнне. Асанкассинче анса юлнă, Пашьелне çуран утма тиврĕ. Юрать-ха çулне манман, кукамай патĕнче, каникул вăхăчĕсене ирттерни сая кайман иккен.
Марина: Паçăрах мар та хам та чарăнăва тин çеç тухрăм. Ачасем уява пуçтарăннă ĕнтĕ,ав. Лешкас хĕрĕсем юрласа кунталла килеççĕ.
Евгений: Чăн та, ялта пулманни чылай…кукамайпа пĕчĕк чух урама тухса ларсан иртен-каян: «Уяв тума тухрăр-и?

Текста малалла вулăр...
■ Мандрюкова Валентина Петровна.
Чăваш Республикин Шăмăршă районĕнчи Пăчăрлă Пашьел пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан вăтам шкулти вĕрентекен

Чăваш Улăпĕ

 Л.В.Никифорова,    Г. А. Керукова
Л.В.Никифорова, Г. А. Керукова
 
Пуçламĕшĕнче «Тăрна» юрă кĕвви янăрать.
1-мĕш ертÿçĕ: Ырă кун пултăр, хаклă хăнасем, вĕрентекенсем, ачасем!
2-мĕш ертÿçĕ: Паян эпир пысăк уява пуçтарăнтăмăр. Сцена çинче те, залра та йĕри-тавра Николай Никольский хушаматне вулатпăр.
1-мĕш ертÿçĕ: Кам-ши вăл Николай Васильевич Никольский?
2-мĕш ертÿçĕ: Мĕн пĕлетпĕр эпир ун çинчен?
1-мĕш ертÿçĕ: Çĕр-шывсем нумай тĕнчен,
Пĕринчен тепри илемлĕ,
Эпĕр – Улăп йăхĕнчен,
Чи ирĕклине иленнĕ.

Текста малалла вулăр...
■ Л.В.Никифорова, Г.А.Керукова.
Шупашкарти 49-мĕш шкулта чăваш чĕлхине вěрентекенсем

Çурхи уяв

Тĕллевĕсем: 1) кайăксемпе ÿсен-тăрансем, чĕр чунсем çинчен ачасен пĕлĕвне анлăлатасси; 2) вĕренекенсен пуплевне аталантарасси; 3) ачасен пултарулăхне тĕрлĕс енчен аталантарасси.
Усă курмалли хатĕрсем: кайăксен «тумĕсем», чĕр чунсен «тумĕсем», тĕрлĕ ÿкерчĕксем.
Вылякансем: Çеçпĕл (подснежник), Çуркунне, Чакак, вулакансем (икĕ çын), Лантăш (чĕре курăкĕ), Кукша пуç (одуванчик), Ама курăкĕ (мать-и-мачеха), Упа, Тилĕ, Чĕрĕп, Пакша.
Çеçпĕл. Хаклă ачасем! Паян эпир сирĕнпе çурхи уява паллă тăвăпăр. Çак уявра эпир юрлăпăр, ташлăпăр, сăвăсем калăпăр, кĕскен каласан, савăнăпăр. Пирĕн патра паян — Çуркунне.
1-мĕш вулакан.
Юр ирĕлет, çырма кĕрлет,
хĕвел савăннипе хĕртет.
Вăрман ем-ешĕл тумĕпе
илем кÿрет халь тĕнчене.

Текста малалла вулăр...
■ Васильева Тамара Васильевна.
Михайловкăри тĕп шкул, Çĕрпÿ районĕ

Мама – лучик солнца

Миронова Е. И.
Миронова Е. И.
 
Цели:
• воспитывать уважительное отношение к мамам, желание помочь им.
• помочь детям через игру вступить в реальную жизнь, а мамам отвлечься на время от нее;
• Создать теплый нравственный климат между матерями и детьми.
Оборудование:
• газета "Моя мама - лучше всех!" (с портретами матерей)
• рисунки детей для матерей "Цветы к празднику"
• подарки от детей
• сердечки для мам
• ромашка для игры
• Презентация.
Музыка чувашской колыбельной
Учитель и ученики входят в класс под музыку в чувашских костюмах
 
Сĕм вăрманĕ каш та каш
Сулхăн çилĕ ваш та ваш
Эс ан çуйăх , ан çухраш
Çывăр пĕчĕкçĕ чăваш
С малых лет каждый из вас помнит как мама пела колыбельные песни.

Текста малалла вулăр...
■ Миронова Елена Ивановна.
Шупашкар хулинчи 63-мĕш шкул

Сывлăх вăрттăнлăхĕсем

Архипова Р. Т.
Архипова Р. Т.
 
Инсецнировка
 
<b>Вылякансем:
 
 
Асанне – тухтăр
Асатте – шăл тухтăрĕ
Маша
Упа тус
Кушак тус
Упăте тус
Тилĕ тус
1 курăну
 
Сцена çинче çурт, йывăç, сак, шыв катки. Кушак тус тухать.
Кушак тус. Ах, эпĕ паян мĕнле лайăх çывăртăм! Хĕвел те тухнă! (Юрлать.)
Ырă кун ак пуçланать,
Иртенпех хĕвел пăхать.

Текста малалла вулăр...
■ Архипова Раиса Тимофеевна.
Канаш районĕ, Вăтакас Татмăшри вăтам шкул

Композиция "Мать и дети"

Медведева В. Н.
Медведева В. Н.
 
Работая над пословицами, мы с учащимися ко Дню Матери составили такую композицию, где каждый учащийся связывал выбранную пословицу с обращением к своей матери и исполнил чётко и выразительно. Такое выступление никого не оставило равнодушным (мамы со слезами радости и благодарности на глазах восприняли выступление своих детей). Вот так постепенно обогащаем устную речь и учимся грамотно управлять ею. Также готовим себя к практической жизни: к выступлению не только на сцене, но и в любой другой аудитории.
 
 
Композиция "Мать и дети"
 
Группа учащихся читают стихотворение А.

Текста малалла вулăр...
■ Медведева Вера Николаевна.
СОШ №30 г. Чебоксары

Эпир – Çеçпĕл ачисем

Юркова И. Н.
Юркова И. Н.
 
Литературăпа музыка композицийĕ
Тĕллевсем: Çеçпĕл Мишшин пултарулăхĕпе кĕскен паллаштарасси; чăваш халăхне, чĕлхине чĕререн юратма, Çеçпĕл пек паттăр та хастар пулма хавхалантарасси; пуплеве аталантарасси.
 
Экран çинче Çеçпĕл портречĕ, поэт çырнă сăвă йĕркисем:
Хастарлă, хыт утăмлă пулăр,
Çĕршывăн хастар ачисем,
Вут кайăклăн вĕçĕр, ан юлăр,
Ан юлăр кун-çул уттинчен!
Чăваш тумне тăхăннă арçын ачапа хĕр ача (ертсе пыракансем) кĕскен поэт пурнăçĕпе, ĕçĕ-хĕлĕпе паллаштараççĕ.
■ Юркова Ирина Николаевна.
Куславккари 3-мĕш вăтам шкул


■ Страницăсем: [1], 2, 3.