Шырав
Çыхăну
Редакци адресĕ:
Чăваш ен, Çĕрпӳ районĕ, Михайловка ялĕ, Хĕвел ур., 1.

Адрес редакции:
Чувашия, Цивильский район, д. Михайловка, ул. Солнечная, 1

Email: civhim2@narod.ru
Тел.(факс): (83545) 6-30-90

Фольклор каçĕ

«Хĕрсем вăййа тухсассăн» юрă юрласа ачасен ушкăнĕ кĕрет.
Хурăн çулçи, хурăн çулçи,
Хурăн çулçи çурăлсан,
Килет вăрман, килет вăрман,
Килет вăрман илемĕ.
 
Хĕрсем вăййа, хĕрсем вăййа,
Хĕрсем вăййа тухсассăн,
Килет урам, килет урам,
Килет урам илемĕ.
 
Ачасем сцена çине вырнаçса тăраççĕ. Ертсе пыракансем тухаççĕ.
 
Ертсе пыракан. Ырă кун пултăр пурне те!

Текста малалла вулăр...
■ Павлова Ольга Николаевна.
Çĕрпÿ районĕ, Михайловкăри тĕп шкул

Праздник для будущих первоклассников «Здравствуй, школа!»

Альбина Ивановна Петрова
Альбина Ивановна Петрова
 
Класс красочно оформлен, под музыку входят будущие первоклассники и их родители, рассаживаются по местам.
Праздничную программу подготовили ученики 4 класса.
Ведущие: учащие 4 класса Максим и Даша.
Звучит песня в исполнении учащихся 4 класса «Школа»
Слово учителя.
М.(Максим). Что же за праздник готовится тут? Может, почётные гости придут? Может, придут генералы?
Ученики. Нет!
Д.(Даша). Может, придут адмиралы?
Ученики. Нет!
М. Может, герой, облетевший весь свет?

Текста малалла вулăр...
■ Альбина Ивановна Петрова.
Ухманти вăтам шкул, Канаш районĕ

«ÇУРАЛТĂН ПУЛСАН - ПУРĂН...»

А. П. Данилова
А. П. Данилова
 
ЭРЕХ-СĂРАНА,НАРКОТИКА ХИРĔÇ ЧĔНЕКЕН КУРАВ-СПЕКТАКЛЬ
В.Туркайпа А.Кипеч сăввисем тăрăх хатĕрленĕ
«Çăмăл çын пекки пулма
Йывăр çын пулма.»
(Туркай)
«Çуралакансем нумай,
чăн-чăн Çын шутне кĕрекенсем сахалтарах.»
(Кипеч)
• Ку курав - спектакль Канаш хулинчи ăмăртура , 2003-мĕш çулта , «Чи лайăх чăвашла сценари» диплома тивĕçнĕ
Вылякансем:
Ертсе пыракан - вĕрентекен
Ашшĕ - 40 çулсенче
Амăшĕ - çав çулсечех
Ачи - 14-16 çулсечи яш
Ват çын - 70 çултан иртнĕ ватă
Сăвăç-юрăç - çамрăк çын
Çаваллă «вилĕм» - ватă карчăк
Пĕчĕк ача «ангел» - кĕçĕн класс ачи
Çамрăксем -8-10класри шкул ачисем
Сцена çине ашшĕ - эрех кĕленчипе, амăшĕ - сăра куркипе икĕ енне тăраççĕ, ачи шприцпа, варрине тăрса сăвă вулама пуçлать.

Текста малалла вулăр...

Хӗл Мучи часрах килсем

(Садик ачисемпе ирттермелли Çĕнĕ çул уявĕн сценарийĕ)
Вылякансем:
Ертÿçĕ,
Юр Пике,
Хӗл Мучи,
Кашкăр,
Кушак,
Кащей
Юрӑсене кирлӗ пек улӑштарма пулать. Ачасен тавракурӑмне, ӑсталӑхне, пултарулӑхне шута хумалла. Геройсем вырӑнне ашшӗ- амӑшӗсем вылясан уяв тата илемлӗрех пулать.
Ертÿçĕ: Пирĕн зал епле илемлĕ
Тĕрлĕ тĕслĕ ялкăшать.
Кам унпа паян киленмĕ
Чĕрене вăл ăшăтать.
Çакăн пек илемлĕ ёлка
Татах пур-ши ачасем?
Пăхăр-ха мĕн чухлĕ çутă
Çăлтăрсем, çаврашкасем…
Саламлатпăр кашнинех
Çĕнĕ Çул уявĕпе.

Текста малалла вулăр...
■ Нина Васильевна Козлова, Алевтина Афанасьевна Иванова.
Кĕçĕн Таяпари тĕп шкул, Елчĕк районĕ

Огонь - друг и враг человека

Цель: пополнение и закрепление знаний воспитанников о правилах пожарной безопасности.
Ход занятия.
Воспитатель. Миллионы лет назад люди научились добывать огонь. Огонь был спутником человека, верно служил ему. И сегодня без огня не обойтись: он с нами и в праздники, и в будни, он согревает и кормит нас .Но если с этой силой обращаться неосторожно и неумно, то огонь может стать страшным и коварным врагом. Это происходит, когда огонь вырывается из-под контроля человека, превращается в пожар.
Пожар - это неконтролируемый процесс горения определенных материалов. Пожар сопровождается выделением тепла и дыма. В состав дыма входят углекислый газ, который понижает содержание кислорода в воздухе, без которого человек не может дышать. При горении так же выделяются другие вещества отравляющие.

Текста малалла вулăр...
■ Андреева Антонина Петровна.
Çĕрпÿри 2-мĕш шкул интернат воспиателĕ.

Çĕнĕ çул уявĕ

Çĕнĕ çул уявĕн сценарийĕ
Вĕрентекен
Ертсе пыракан ачасем
Амăшĕ
Асанне
Юр пĕрчисем
Куянсем
Çăлтăрсем
Хĕл Мучи
Кушак
 
Хĕл уявĕ валли хатĕрленĕ залра пулса иртет мĕнпур ĕç.
 
Вĕрентекен
 
Каллех хĕл çитрĕ таврана
Çăвать шур юр, юхать юка,
Е алхасатĕ çил-тăман.
Çапах та пур ун лайăххи
Хĕлле килет пире валли
Çак капăр ёлкăн ыр вăйии.
 
Ачасем "Çĕнĕ çул" юррине юрлаççĕ.
 
1-мĕш ача
Пит сивĕ урамра
Шăнать ман ал-ура.
Анчах та ман çапах
Асанне патне часрах
Çитес килетĕ хăвăртрах.

Текста малалла вулăр...
■ Виталий Виссаров.
Шупашкар хули

Вăйă ”Çăварниçĕм, çăварни”.

 
Тĕллевсем:
1) Ачасене чăваш халăх йăли-йĕркипе паллаштарасси, вĕсен тавракурăмне, пуплевне аталантарасси,
2) чăваш халăхĕн юрри-ташшин илемлĕхне туйма хăнăхтарасси,
3) ачасене туслă, пĕрле пулма вĕрентесси.
Вырсарни ир. Çăварнин пĕрремĕш кунĕ (аслă çăварни). Хапха уçăлсан ача-пăчасем кăшкăрашса урама чупса тухаççĕ. Кашнин аллисенче пĕчĕк çунашкасем.
1-мĕш ачи: Ăçта пирĕн Анюк ? Халь те çывăрать-и вăл?! Атьăр: кайрăмăр вăратма!
Пурте: Атьăр!
Ик-виç ача: (Анюка чĕнеççĕ )Анюк– çывракан, кĕл пашалу çиекен! Урама тух.
1-мĕш ачи: Анюк, тух! Мĕн çывăрса выртатăн? Паян çерçи тăриччен тăрса çунашкапа ярăнмалла.
Анюк васкаса тумтирне тăхăнкаласа хапхаран тухать.

Текста малалла вулăр...
■ Мордвинова Л.В.
Сĕнтĕрвăрри хулинчи 1- меш номерлĕ гимназире
чăваш чĕлхипе литературине вĕрентекен.

Вăйă картинче

Майя Никитина
Майя Никитина
 
Чăваш çынни хăй ĕмĕрне юрăпа ирттернĕ: сăпка сиктерет-и, вăййа тухать-и, ĕçре вăй хурать-и—яланах юрланă. Уншăн юрă ырă çимĕç, сиплĕ эмел вырăннех пулнă. Юрăпа пурăнакан çынна пуян чун-чĕреллĕ, уçă кăмăллă, ырă шухăшлă, илемлĕ çын тенĕ. Çавăнпа та ачисене те юрра-кĕвве пĕчĕклех хăнăхтарнă, тĕрĕс пăхса çитĕнтерме тăрăшнă. Эпир те хамăр ачасене чăн чăваш пулса çитĕнме май парас тĕллевпе класс тата шкул тулашĕнчи ĕссене йĕркелетпĕр. Паян эпир сире «Вăйă картинче» сценарипе паллаштарасшăн.
 
Пурте юрлаççĕ: Çыран хĕрне тухрăмăр, тухрăмăр
Тантăшсене пухрăмăр, пухрăмăр.

Текста малалла вулăр...
■ Никитина Майя Анатольевна.
Элĕк районĕнчи Шĕмшешри пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан вăтам шкулта вĕрентекен

Эх, эпир те!

Алевтина Иванова
Алевтина Иванова
 
(Учительсен кунĕнче ирттермелли вăйă сценарийĕ)
 
 
1-мĕш ертÿçĕ. Кашни кунах шкула çÿретпăр,
Пĕлÿ илме те тăрăшатпăр.
Пурнăçра вара пĕлÿсĕр
Эс пĕр утăм тăвас çук.
Йăнăшсенчен хăтăлса
Ăс-тăна аталантар.
Паян вара вăй выляр,
Пĕр-пĕрин вăйне пĕлер.
Пурте пĕрле тăрăшса
Айтăр выляма пуçлар.
2-мĕш ертÿçĕ.

Текста малалла вулăр...
■ Алевтина Иванова.
Кĕçĕн Таяпари пĕтĕмĕшле
пĕлÿ паракан тĕп шкулти вĕрентекен
Елчĕк районĕ, Кĕçĕн Таяпа ялĕ

«Я+ТЫ=7Я»

Понкратьева Светлана Васильевна
Понкратьева Светлана Васильевна
 
Цели: формировать в детях чувство семейной сплоченности на основе представлений о семье, ее составе, взаимоотношениях; воспитывать интерес к истории своей семьи и потребность радовать своих близких добрыми делами и заботливым отношением к ним; помогать ребенку в осознании себя как полноправного, любимого члена семьи.
Оборудование: подготовленная презентация с семейными фотографиями (дети приносят фото заранее); подобранные загадки, презентация к заданию «Семейные обязанности»; плакат «Я+ТЫ=7Я», рисунок генеалогического древа по одному на каждого учащегося), цветные карандаши, компьютер, видеопроектор, экран, музыкальный центр; песня про семью «Маленькая страна», брошюра «Семейный кодекс».

Текста малалла вулăр...
■ Понкратьева Светлана Васильевна.
социальный педагог МБОУ «Малотаябинская ООШ» Яльчикского района

Çăварни уявĕ

Иванова Зоя Виктровна
Иванова Зоя Виктровна
 
Уяв тĕллевĕ:
1. Авалтан аталанса пынă, ламран лама куçакан чăваш халăхĕн çăварни йăли-йĕркипе паллаштарасси;
2. Тавçăрулăхпа пултарулăха аталантарасси, пĕр-пĕринпе хутшăнса туслă та сапăр пулма вĕрентесси.
 
Уява хутшăнакансем:
1-11-мĕш класра вĕренекенсем, вĕрентекенсем, ашшĕ-амăшĕсем, ял-йыш.
Кирлĕ хатĕрсем:
- Çăварни карчăкĕ (улăмран тунă макет)
- илемлетсе çырнă плакатсем;
- такан-çуна;
- улăм тултарнă михĕ;
- çăпатасем;
- кăçатă (çăм атă);
- шăнкăрав;
- тăрнаккай;
- йĕтĕн, пăрçа, икерчĕ, пыл, чей.

Текста малалла вулăр...
■ Иванова Зоя Виктровна.
Красноармейски районĕнчи Именкассинчи тĕп шкул

Шел пулин те Çĕн Çул каçĕ пĕрре çеç килет

Симĕс чăрăш айĕнче
Симĕс чăрăш айĕнче
 
Çĕн Çул каçĕ - питĕ асамлă, чуна хумхантаракан самант. Ăна кĕтсе илме хатĕрленнĕ май кашни шкулти кашни класрах ачасемпе педагогсем уяв умĕнхи авăра кĕнĕ. Пурин те хăйĕн ĕçĕ пур: пĕри симĕс чăрăша капăрлатать, тепри хаçат е Çĕнĕ Çул плакачĕ ăсталать, виççĕмĕшĕ - сцнари хатĕрлет. Никам та ĕçсĕр лармасть - уявра вак-тĕвек пулмасть вĕт!
Класа Çĕнĕ Çула мĕнле хатĕрлемелле? Мĕнпе илемлетмелле, салам ÿкерчĕкĕсене ăçтарах вырнаçтармалла? Класра чăн-чăн юмах тĕнчи пултăр тесен тата мĕн-мĕн тумалла-ши?
Кун пек чухне йышпа ĕçлени, пĕр-пĕрне пулăшса пыни малти вырăна тухать. Шăпах çакна шута илсе йĕркелетпĕр те эпир хамăрăн шкулти тата класри ĕçсене Çĕнĕ çул уявне хатĕрленнĕ май.

Текста малалла вулăр...
■ Андреева Антонина Петровна.
Çĕрпÿри 2-мĕш шкул интернатăн воспитателĕ

Асамат кĕперĕ ыталать çĕре

Класс тулашĕнчи мероприяти
Воспитани тĕллевĕ: ачасен тавра курăмне, çынлăхне, ĕрет-несĕлне хăпартас тĕллевпе чăваш халăх сăмахлăхĕн тĕслĕхĕсемпе пурнăçра усă курма вĕрентесси;
Пĕлÿ тĕллевĕ: ачасен пурнăçĕнче вăйă тĕлĕнмелле пысăк пĕлтерĕшлĕ пулнине кăтартасси;
Эстетика тĕллевĕ: вăйăсенче чăваш культури, чĕлхи ачасен пурнăçĕ туллин ÿкерĕннине кăтартасси, илемлĕ туйăмсене ачасенче вăратса çирĕплетесси, вăйă выляс килнине аталантарасси.
Кирлĕ хатĕрсем: 1) Пÿрт ăшчикки (кăмака, сĕтел, сак, тĕртнĕ утиял);
2) Çăпата;
3) «Асамат кĕперĕ» сас паллисем;
4) Хуран кукли.
Пÿрт ăш-чикки. Аслашшĕ çăпата тăвать. Ун йĕри-тавра 4-5 ача чупса çÿрет.
Ача: Ачасем , атьăр «Тÿп-тÿпелле» вылятпăр.

Текста малалла вулăр...
■ Юркова Ирина Николаевна.
Куславккари 3-мĕш вăтам шкул

Айтǎр вǎййа тухар-и?!

(кěçěн классенче вěренекенсем валли çырнǎ класс тулашěнчи мероприяти)
 
Тӗллевсем:
1. Ачасене чӑваш халӑхӗн авалхи вӑййисемпе паллаштарасси.
2. Авалхи вӑйӑсен тӗслӗхӗсене аса илесси, вӑйӑ сӑввисемпе юррисен илемне, асамлӑхне тата пӗлтерӗшне туйса илесси.
3. Пӗрлехи ӗҫсем ирттерсе ачасен калаҫу чӗлхине аталантарасси.
 
Кирлӗ хатӗрсем: мӑйӑр, тутӑр, пиҫиххи, параппан.
 
Вӑйӑ ирттерме кирлӗ ушкӑнсем: 1 –мěш ертÿçě, 2 –мěш ертÿçě, анат кас тата тури кас ачисем, куракансем, хӑнасем.
 
Ял варринчи тÿреме анаткас тата турикас ачисем пуçтарǎннǎ.

Текста малалла вулăр...
■  Кузьмина Ольга Ивановна.
Шупашкарти 27-мӗш шкулта чӑваш чӗлхи вӗрентекен

Эпир маттур ачасем!

Чердакова Валентина Геннадьевна
Чердакова Валентина Геннадьевна
 
2А класра ирттернĕ класс тулашĕнчи мероприятин сценарийĕ
 
Тĕллевсем:
1. Ку таранччен вĕреннĕ материала аса илсе çирĕплетсе хăварасси.
2. Ачасен ăс-тăнне, кăмăл-туйăмне вăйлатасси, пултарулăхне малалла аталантарасси.
3. Чăваш юрри-ташшин илемлĕхне туйма, çемьере чи хаклă çынсене хаклама, учительсене хисеплеме вĕрентесси.
 
Кирлĕ хатĕрсем:
Компьютер, проектор, слайдсемпе презентацисем, CD дисксем.
Сценарийĕ
Ачасем чăваш тумĕсем тăхăннă, çурма çаврашка пулса вырнаçса тăнă.

Текста малалла вулăр...
■  Чердакова Валентина Геннадьевна.
чăваш чĕлхи учителĕ, Куславкка хули

Ай юрлар-и, ай ташлар-и, ай чăвашла калаçар-и?

Чердакова Валентина Геннадьевна
Чердакова Валентина Геннадьевна
Тĕллевсем:
1. Ку таранччен вĕреннĕ материала аса илсе çирĕплетсе хăварасси.
2. Ачасен ăс-тăнне, кăмăл-туйăмне вăйлатасси, пултарулăхне малалла аталантарасси.
3. Чăваш юрри-ташшин илемлĕхне туйма хăнăхтарасси.
 
Кирлĕ хатĕрсем:
Компьютер, проектор, слайдсемпе презентацисем.
 
Сценарий
Ачасем чăваш тумĕсем тăхăннă, çурма çаврашка пулса вырнаçса тăнă. Учитель:
Пирěн пата паян пěрремěш ушкăнрии ачасем хăнана килнě. Эпир вěсем валли пěчěк кĕтмен парне хатěрленě.

Текста малалла вулăр...
■ Чердакова Валентина Геннадьевна.
Куславккари виççĕмĕш вăтам шкул

Кǎвар чĕреллĕ сǎвǎç

Ефимова Валентина Павловна
Ефимова Валентина Павловна
( Çеçпĕл Мишшин пурнǎçĕпе пултарулǎхĕ)
 
Тĕллевсем:
1. Поэт пурнǎçĕпе пултарулǎхĕпе паллаштарасси. Унпа çыхǎннǎ паллǎ вырǎнсем çинчен каласа парасси.
2. Поэт сǎввисене тата ǎна халалласа çырнǎ сǎвǎсене вуласси.
3. Çеçпĕл Мишшине сума сǎвас, ун çинчен татах та нумай тĕпчесе пĕлес кǎмǎла çĕклесси.
 
Кирлĕ хатĕрсем: 1) презентаци
2) кĕнекесен выставки.
 
Ертсе пыракансем: Тулкина Анастасия тата Рязанов Вадим.
 
Литература каçĕнче Çеçпĕл Мишшин «Пуласси», «Хурçǎ шанчǎк», «Ан васка-ха каймашкǎн, тǎхта» сǎввисене чǎвашла, «Çĕн кун аки» сǎвва вырǎсла тата акǎлчанла, Анатолий Смолинǎн «Çÿретпĕр Çеçпĕл çулĕпе», «Çеçпĕл Мишшине», «Çеçпĕл палǎкĕ тавра» сǎввисене, А Ильинǎн «Çеçпĕл халалĕ» сǎвǎ сыпǎкне, С Яруткинǎн «Çеçпĕл» сǎвǎ сыпǎкне вулаççĕ.

Текста малалла вулăр...
■ Ефимова Валентина Павловна.
Куславккари 3-мĕш вăтам шкулти вĕрентекен

ЧĂВАШ ЛИТЕРАТУРИН УЯВĔ

Серебрякова Надежда Валериановна
Серебрякова Надежда Валериановна
Российăра наци идейи йĕркеленсе çитменрен ачасен кăмăл-сипетне, ăс-хакăл пуянлăхне, наци сĕмлĕхне аталантарасси питĕ çивĕч тăрать. Этемĕн çак енĕсене ачаранах аталантармасан унран тăван çĕр-шыва чунтан-чĕререн парăннă чăн-чăн этем пулаймĕ.
Тěрлě çěре тухса çÿрени, тěрлě ěç-пулăмсем ирттерни, чăвашсен паллă çыннисемпе тěл пулусем йěркелени, тăван халăх йăли-йěркине ăша хывни ачасен наци сěмне вăйлатать.
Пирěн шкулта пултаруллă çынсемпе тěл пулусем йěркелесе ачасене явăçтарасси йăлана кěнě. Çавна шута илсе пěлтěрхи пуш уйăхěнче шкулта ятарласа Чăваш литературин уявне ирттертěмěр.

Текста малалла вулăр...
■ Серебрякова Надежда Валериановна.
Палтайри пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан вăтам шулти чăваш чĕлхипе латература вĕрентекенĕ

Вăйă картинче

(4-мĕш класра ирттермелли вăйă сценарийĕ)
 
Лидия Владимировна Трофимова
Лидия Владимировна Трофимова
Тĕллевсем: 1) Ачасене чăваш халăх йăли-йĕркипе паллаштарасси, вĕсен тавра курăмне, пуплевне аталантарасси,
2) чăваш халăхĕн юрри-ташшин илемлĕхне туйма хăнăхтарасси,
3) ачасене туслă, пĕрле пулма вĕрентесси.
 
Илемлĕ вырăн. Йĕри-тавра симĕс курăк . Тĕрлĕ тĕслĕ чечексем куçа илĕртеççĕ . Хĕрачасем сак çинче тунсăхласа лараççĕ, пĕр-пĕринпе калаçаççĕ.
 
1-мĕш хĕр ача: – Хĕрачасем ăçта вара пирĕн арçын ачасем?

Текста малалла вулăр...
■ Лидия Владимировна Трофимова.
Етĕрне районĕнчи Урпашри пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан вăтам шкулта вĕрентекен

АСЛĂ ПАТРИАРХ КУН - ÇУЛĔН ЙĔРĔПЕ ВĂЙĂ ÇУЛ ÇӲРЕВ

Иванова Римма Германовна
Иванова Римма Германовна
ТĔЛЛЕВĔСЕМ:
1) И.Я.Яковлев кун-çулĕпе творчествине тĕпчеме хавхалантарасси,
2) Чĕмпĕр чăваш шкулĕн историйĕпе интереслентерсе ярасси,
3) вĕренекенсен творчествăлла пултарулăхне аталантарасси (илемлĕ вулама, инсценировка çырма хăнăхтарасси,
4) ăмăртусенче ушкăнпа ĕçлеме хăнăхтарасси.
Эпиграфĕ: Выртан каска мăкланнă, çÿрен каска якалнă.
(Ваттисен сăмахĕ.)
Усă курнă методика мелĕсемпе меслечĕсем:
 
---илемлĕ вулав;
---ыйтусем çине хуравлани;
---тест, викторина ирттересси;
---палăртуллă вулав;
---вуланă сыпăка ят пани;
---ТСОпа усă курни;
---ушкăнпа шухăшласа хуравлани;
---ыйту-хурав;
---инсценировка лартни;
---сăнав-шырав;
---проигрывательпе калав итлесе хурав пани;
---учитель сăмахĕ;
---кластер, синквейн çырни;
---ăнлантарса пани
.

Текста малалла вулăр...
■  Иванова Римма Германовна.
чăваш чĕлхипе литературине вĕрентекен аслă категориллĕ учитель.
Чăваш Республики, Вăрнар районĕ, Малти Ишекри вăтам шкул


■ Страницăсем: 1, [2].