Шырав
Çыхăну
Редакци адресĕ:
Чăваш ен, Çĕрпӳ районĕ, Михайловка ялĕ, Хĕвел ур., 1.

Адрес редакции:
Чувашия, Цивильский район, д. Михайловка, ул. Солнечная, 1

Email: civhim2@narod.ru
Тел.(факс): (83545) 6-30-90

Ĕç - пурнăç тыткăчи

И. Н. Филимонова
И. Н. Филимонова
 
Ачасене мĕн пĕчĕкрен ĕçе хăнăхтарасси чăваш вĕрентĕвĕнче яланах пĕрремĕш вырăнта тăнă, тăрать те. Иван Яковлевич Яковлевран пуçласа паянхи чи ăста педагогсем таранах ку темăна хăйсен ĕçĕнче чи пысăк вырăна хунă. Мĕншĕн тесен "Ĕç - пурнăç тыткăчи" тени яланах чăна тухать.
Çĕрпÿ районĕнчи Чурачăк шкулăнче ĕçлекен Ираида Николаевна Филимонова та çак пысăк ыйтăва çутатакан урокра усă курма презентаци хатĕрленĕ. Унăн ĕçĕ ыттисене те кирлĕ пуласса шанатпăр.
■ Ирина Николаевна Филимонова.
Çĕрпÿ районĕ, Чурачăк вăтам шкулĕ

Манăн хобби

Федорова Светлана Алексеевна
Федорова Светлана Алексеевна
 
Класс: 5 класс
Шкул: вырăс чĕлхиллĕ шкул
Тема (пай, раздел, блок): Хобби
Урок теми: Манăн хобби.
Урок тĕсĕ: хутăш урок.
Технологисем: Вăйă, экскурси, ушкăнпа вĕренни, пĕрле ĕçлесе вĕренни, харкамлăха аталантарасси, «Критикăллă» шухăшлава аталантарасси, сывлăха упрасси, системăллă-ĕçлевлĕхлĕ, информаципе коммуникаци, проект.
Харкамăн (пайăррăн) пĕлÿ илмелли тĕллевсем:
1) Права.
вĕренÿ планне кĕрекен ытти предметсем пекех чăваш чĕлхи ачана тĕрлĕ енлĕн аталанма, тĕрлĕ çитĕнÿ тума пулăшнине ăнланма хăнăхтарни;
2) Тĕллевпе тупсăм.

Текста малалла вулăр...
■ Федорова Светлана Алексеевна.
Çĕрпÿ хулин 2-мĕш шкулĕ

Интеграция как средство развития литературно - творческих способностей учащихся на уроках чувашского языка

Павлова Л. А.
Павлова Л. А.
 
Технология коммуникативно-диалоговой деятельности
Тип урока - интегрированный
Форма урока - урок-сопоставление
Методы и приёмы: слово учителя, эвристическая беседа, словарная работа, работа с таблицей, выразительное чтение, использование эпиграфов, анализ текстов, обсуждение картины, защита рисунков, создание творческих работ
Сроки проведения – середина марта - начало апреля
Соответствие учебной программе. В русскоязычной школе удачно можно соотнести программы русской литературы и чувашского языка. Так, по учебнику 5 класса русской литературы под редакцией Т.

Текста малалла вулăр...
■ Павлова Людмила Александровна.
учитель чувашского языка и литературы МБОУ «Порецкая средняя общеобразовательная школа» Порецкого района ЧР

ПУТЕШЕСТВИЕ ПО ЛЕСАМ РОДНОГО КРАЯ - ЧУВАШИИ

Цель:
- воспитание экологической культуры учащихся и ответственного отношения к лесам; - активизация деятельности по сохранению и устойчивому развитию лесов;
- развивать познавательную активность учащихся, экологическое мышление и культуру;
- сформировать ценностное отношение к природе;
- поддержать интерес обучающихся к деятельности по изучению и сохранению лесов.
 
Оборудование:
Проектор, презентация «Лес», таблица «Экосистема леса», коллекция пород деревьев, семян и плодов.
 
Ход урока
 
Вступительное слово учителя:
21 марта, Генеральная Ассамблея Организации Объединенных Наций объявила Международным днем леса.

Текста малалла вулăр...
■ Сильвестрова Людмила Николаевна.
МБОУ "Михайловская ООШ" Цивильского района

«Кăтра та çÿллĕ хурăн» темăна вĕрентесси

С. Д. Сердцева
С. Д. Сердцева
 
Урок тĕсĕ: Хутăш урок.
Сапăрлăх тĕллевĕсем: Йывăçсене сăнама, юратма, упрама, ырăлăхĕсемпе тĕрĕс усă курма, хурăн пахалăхĕ çинчен пĕлме хистесси.
Ăнлантару тĕллевĕсем: Çыхăнуллă пуплеве йĕркелесси, тĕрĕс тата ăнкаруллă вулас хăнăхăвĕсене аталантарасси, сăмах йышне ỹстересси.
Усă курнă технологисем: хутшăнупа информаци технологийĕсем, сывлăха сыхлас технологисем, метапредмет технологийĕ, проблемăллă тата аталантару технологийĕсен элеменчĕсем, ушкăнра хутшăнса ĕçлесси.
Ĕç меслечĕсемпе мелĕсем: учитель сăмахĕ, диалог, монолог, шырав-тĕпчев, мăшăрпа, ушкăнпа ĕçлесси, вулав, çыру, грамматика материалĕсемпе ĕçлесси, валеçỹ хатĕрĕсемпе ĕçдлесси, проблемăллă ыйтусене анлăрах хурав пама тăрăшни.

Текста малалла вулăр...
■ Сердцева Светлана Дмитриевна.
Шупашкарти 27-мĕш вăтам шкул

План-конспект интегрированного урока английского и чувашского языков по теме "Умные животные»

В. П. Ефимова
В. П. Ефимова
 
Цель урока: развитие навыков коммуникативной компетенции в совокупности ее составляющих: речевой, языковой, социокультурной, компенсаторной, учебно-познавательной компетенций; развитие универсальных учебных действий; развитие личности обучающихся.
Практическая цель: совершенствование полученных лексико-грамматических навыков по теме «Умные животные»; обогащение словарного запаса обучающихся по теме и актуализация его в устной и письменной речи; развитие навыков языковой догадки; развитие навыков прогнозирования развития ситуации общения; практика употребления числительных от 20 до 99 в речи; совершенствование умения грамматически и фонетически правильно оформлять свою речь на английском языке и чувашском языках, не допуская ошибок, препятствующих процессу коммуникации на английском и чувашском языках.

Текста малалла вулăр...

Акăш кÿлли

Левина Г. А.
Левина Г. А.
 
Урок тĕллевĕсем:
 
1. Пĕлÿ тĕллевĕ: „Акăш кÿлли” текстпа ĕçленĕ май ачасен çыхăнуллă пуплевне аталантарасси.
2. Сапăрлăх (воспитани) тĕллевĕ: Çут çанталăка, пур чĕрĕ чуна , уйрăмах сахалланса юлнă чĕр чунсемпе вĕçен кайăксегне упрама кирлине ăша хывтарасси.
3. Илемлĕх тĕллевĕ: Çут çанталăк илемне куçпа курма. Чунпа туйма вĕрентесси.
Урок тĕсĕ: Хутăш урок.
Урока кирлĕ хатĕрсем: вĕренÿ кĕнеки, компьютер, проектор, экран, темăпа хатĕрленĕ слайдсем, Раççей тата Чăваш Республикин Хĕрлĕ кĕнекисем.
 
Слайдсен аннотацийĕ:
1-мĕш слайд: П.

Текста малалла вулăр...
■ Левина Галина Александровна.
Вăрнарти Г. Е. Егоров ячĕллĕ вăтам шкул

Çемье ăшши – атте–анне

Васильева О. Н.
Васильева О. Н.
 
Тĕллевĕсем: -2 слайд
1) çыншăн çемье пĕлтерĕшĕ мĕн тери пысăк пулнине палăртасси;
2) çемье историне тĕплĕнрех тишкерсе ăна юратас, хисеплес, унпа мухтанас туйăма аталантарасси;
3) ачасен пултарулăхне аталантарасси, тĕрĕс те илемлĕ калаçас хăнăхусене çирĕплетесси;
4) туслăх, пĕр-пĕрне пулăшу парас кăмăла палăртни.
 
Икĕ ача тухать
-Эсĕ кама юрататăн?
Аçуна е аннÿне,
Аппуна е пиччÿне?
-Юрататăп аннене,
Юрататăп аттене,
Кукаçине, кукамая,
Аппана та шăллăма.

Текста малалла вулăр...

Кам пулмалла?

Модуль (блок) теми: Ăстасен çĕр-шывĕнче
Класс: 3 класс (вырăс чĕлхиллĕ шкул)
Урок теми: Кам пулмалла?
Урок тĕсĕ: Çĕнĕ темăна вĕрентмелли хутăш урок
Харкамлăх результачĕсем
а) вĕренÿпе кăсăкланма хавхалантарни;
ă) вĕренÿре харпăр хăй тивĕçне туйма, хăйĕн пултарулăхне шанма хăнăхни;
б) кирек епле професси те пурнăçра кирлине туйтарни.
Предметăн пĕрлĕхлĕ результачĕсем
а) харпăр хăй тĕллĕн ĕçлес туртăма аталантарни; илтнине ас туса юлма пултарни;
ă) -çă (-çĕ) аффиксемпе усă курса çĕнĕ сăмахсем (япала ячĕ) тума вĕренни, лексикăпа грамматика материалĕсемпе диалогра, монологра усă курни;
б) хăнăхтарусемпе тата карточкăпа ĕçленĕ чух тишкерни, ăнлав патне çитерни, çирĕплетсе калани;
Предметăн ятарлă результачĕсем
а)-çă (-çĕ) аффикс хушса япала ячĕсем тутарни;
ă) ачасен калаçу чĕлхине, вулав хăнăхăвне, тавракурăмне тата тавçăрулăхне аталантарни;
Технологисем сывлăха упрас; информаципе коммуникаци; ушкăнпа ĕçлени; вăйă.

Текста малалла вулăр...
■ Горбунова Валентина Сергеевна, Николаева Надежда Ивановна.
́Çĕнĕ Шупашкар хули, 9-мĕш шкул,
чăваш чĕлхипе литературине вĕрентекенсем

Йăлăм вăрманĕ

Васильева Галина Николаевна
Васильева Галина Николаевна
 
Урок тĕсĕ: хутăш.
Сапăрлăх тĕллевĕ: çут çанталăк çинчен вĕреннине аса илесси; тăван тавралăха сăнама, юратма, упрама вĕрентесси.
Пĕлÿ тĕллевĕсем: текст çине таянса ачасен пуплевне аталантарасси; иртнĕ причастисене аса илсе çирĕплетесси; Йăлăм вăрманĕ çинчен çыхăнуллă каласа пама хăнăхтарасси.
Аталантару тĕллевĕсем: вăрман пурлăхĕпе пĕлсе усă курма хăнăхтарасси; ачасен ăс-тăнне, логикăлла шухăшлавне, кăмăл-туйăмне, тавралăх илемне курас туйăма аталантарасси.
Курăмлăх хатĕрĕсем: вăрмана упрас темăпа плакатсем; компьютер, проектор, экран, презентаци, Чăваш Республикин карти.

Текста малалла вулăр...
■ Васильева Галина Николаевна.
Вăрмарти вăтам шкул

Яйцо – начало жизни

Гладкова Л. А., Ефимова В. П.
Гладкова Л. А., Ефимова В. П.
 
Задачи:
Образовательные:
• Воспроизвести в памяти учащихся пьесу «Шǎпǎрлан» Людмилы Сачковой, пройденной учащимися в 6 классе (Людмила Сачковǎн «Шǎпǎрлан» хайлаври персонажсем хускатнǎ ыйтусене сÿтсе явасси)
• Обобщить знания учащихся об особенностях строения амниотического яйца, позволяющего давать здоровое потомство
• Провести лабораторную работу «Особенности строения куриного яйца, связанные с выведением здорового потомства»
• Воспроизвести информацию о разновидностях яиц разных групп животных
• Рассмотреть разные точки зрения ученых о возникновении жизни
Развивающие:
• Развитие навыков проведения практических работ, ведения сельского хозяйства
• Развитие монологической речи, умения выделять главное, устанавливать причинно-следственные связи
• Развитие умения работать в группе; слушать одноклассника; работать с дополнительной литературой, со средствами технической оснащенности (мультимедиа проектор, компьютер)
Воспитательные:
• Воспитание познавательной активности; правил поведения при публичном выступлении перед аудиторией, ответственности за будущее потомство животных (Ачасене çут тĕнче вǎрттǎнлǎхесемпе кǎсǎклантарасси, Лявуç пек хастар пулма хавхалантарасси)

Кĕвĕ мана мĕн каларĕ?

Морякова Лиия Петровна
Морякова Лиия Петровна
 
Пĕлÿ тĕллевĕсем: И. Ахратăн « Юрлакан кĕленчесем» калавне пĕтĕмлетесси,
ачасене Ф. Павловăн « Сарнайпа палнай» симфонийĕпе паллаштарасси.
Аталантару тĕллевĕсем:Ф. Павловăн « Сăрнайпа палнай» симфонин илемне, авторăн кăмăл- туйăм хусканăвне, чунне туйса илме пулăшасси, туйăмсене кĕске калавра палăртасси.
Воспитани тĕллевĕ: хăйсен пуласлăхне юрă е кĕвĕ тĕнчипе çыхăнтарас ĕмĕтлĕ
ачасене Петтюк тата композитор сăнарĕсемпе хавхалантарасси.
Словарь ĕçĕ: сăрнай – чăвашсен авалхи вĕрсе каламалли музыка инструменчĕ;
палнай – авалхи музыка инструменчĕ; симфони- оркестр валли çырнă пысăк калăпăшлă произведени; оркестр – музыка инструменчĕсемпе калакансен ушкăнĕ.

Текста малалла вулăр...
■ Морякова Лидия Петровна.
Тушкилти вăтам шкул, Тăвай районĕ

Çуркунне. Кайăксем - пирĕн туссем

Назарова Галина Петровна
Назарова Галина Петровна
 
Сапăрлăх тĕллевĕсем: ачасене çуркуннехи илеме сăнама, кайăксене упрама, пулăшма вěрентесси.
Пĕлÿ тĕллевĕсем: çуркунне паллисемпе паллаштарасси, «Çуркунне» калава тишкерÿллĕн вуласси, чăвашларан вырăсла куçарма, ыйтусемпе усă курса çыхăнуллă каласа пама хăнăхтарасси.
 
Аталантару тĕллевĕсем: Çыхăнуллă пуплеве, шухăшлава, тимлĕхе, илемлĕ те тĕрĕс вулав хăнăхăвĕсене аталантарасси, сăмах йышне пуянлатасси.
 
Усă курнă технологисем: информаципе хутшăну технологийĕсем, сывлăха сыхлас технологисем, проблемăллă тата аталантару технологийĕсен элеменчĕсем, ушкăнра хутшăнса ĕçлесси.

Текста малалла вулăр...
■ Назарова Галина Петровна.
Çĕнĕ Шупашкар, 18 – мĕш лицей

Пасха в Англии и Чувашии

Ефимова Валентина Павловна, Кирбитова Людмила Леонидовна
Ефимова Валентина Павловна, Кирбитова Людмила Леонидовна
Цель: способствовать повышению мотивации учащихся в обучении английскому и чувашскому языков, их культуры, развитию кругозора и толерантности.
Задачи:
• развивающие: развить навыки чтения и устного перевода, развить способность к творчеству;
• обучающие: дать новую информацию о традициях празднования Пасхи в Англии и Чувашии, научить сравнивать, практиковать в выполнении письменных упражнений;
• воспитывающие: воспитать уважительное отношение к обычаем и традициям собственного народа, воспитать терпимое отношение к обычаем и традициям другого народа.

Текста малалла вулăр...

Николай Шелепин «Çуркунне» сăввинчи илемлĕх мелĕсем

Васильева Вера Вениаминовна
Васильева Вера Вениаминовна
 
(5-мĕш классем валли)
Сапăрлăх тĕллевĕсем: тăван тавралăха юратма, çуркунне пулса иртекен улшăнусене сăнама хăнăхтарасси, кайăксене упрама, пулăшма вĕрентесси.
 
Пĕлÿ тĕллевĕсем: «Çуркунне» сăвăри илемлĕх мелĕсене тĕрĕс тупса палăртма хăнăхтарасси
 
Аталантару тĕллевĕсем: ачасен пуплевне аталантарасси, предложенисене тĕрĕс йĕркелеме хăнăхтарасси, чăвашла илемлĕ калаçма вĕрентесси.
 
Курăмлăх хатĕрĕсем: «Çуркунне» темăпа çыхăннă сюжетлă ÿкерчĕксем, кайăксен, йывăçсен ÿкерчĕкĕсем, Power Point программăра хатĕрленĕ слайдсем (ÿкерчĕксемпе дидактика материалĕсем), компьютер, проектор, юрăсем, видеоклип.

Текста малалла вулăр...
■ Васильева Вера Вениаминовна.
Упири пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан вăтам шкул,
Красноармейски районĕ

Урок-телемост «Традиции празднования Рождества в Чувашии и Британии»

Ефимова Валентина Павловна, Кирбитова Людмила Леонидовна
Ефимова Валентина Павловна, Кирбитова Людмила Леонидовна
 
Цель: способствовать повышению мотивации учащихся в обучении английскому и чувашскому языков, их культуры, развитию кругозора и толерантности.
Задачи:
• развивающие: развить навыки устной речи, развить способность к творчеству; формировать навыки чтения и письма;
• обучающие: дать новую информацию о традициях празднования Рождества в Англии и Чувашии, научить сравнивать, анализировать полученную информацию;
• воспитывающие: воспитать уважительное отношение к обычаем и традициям собственного народа, воспитать терпимое отношение к обычаем и традициям другого народа.

Текста малалла вулăр...

Çуркунне çывхарать

Такина Алевтина Александровна
Такина Алевтина Александровна
Сапăрлăх тĕллевĕсем: ачасене этемĕн çут çанталăкри тата пурнăçри вырăнне ăнланса илме пулăшасси, тăван тавралăха сăнама, юратма, унăн илмне упрама вĕрентесси (йывăç-курăка хуçмалла мар, чĕр чунсемпе кайăксене пулăшмалла),шыв-шур вăхăтĕнче асăрхануллă пулмалли пирки асăрхаттарасси.
 
Пĕлÿ тĕллевĕсем: çуркунне паллисемпе паллаштарасси, «Çуркунне çывхарать» сăвва тишкерÿллĕн вуласси, чăвашларан вырăсла куçарма, ыйтусемпе усă курса çыхăнуллă каласа пама хăнăхтарасси.
 
Аталантару тĕллевĕсем: Çыхăнуллă пуплеве, шухăшлава, тимлĕхе, илемлĕ те тĕрĕс вулав хăнăхăвĕсене аталантарасси, сăмах йышне пуянлатасси.

Текста малалла вулăр...
■ Такина Алевтина Александровна.
Çĕнĕ Шупашкарти 18 – мĕш лицейри пĕрремĕш категориллĕ чăваш чĕлхи вĕрентекенĕ