Шырав
Çыхăну
Редакци адресĕ:
Чăваш ен, Çĕрпӳ районĕ, Михайловка ялĕ, Хĕвел ур., 1.

Адрес редакции:
Чувашия, Цивильский район, д. Михайловка, ул. Солнечная, 1

Email: civhim2@narod.ru
Тел.(факс): (83545) 6-30-90

Япала ячĕсен вĕçленĕвĕ

Храмова Светлана Валерьевна хатĕрленĕ презентаци - япала ячĕсен вĕçленĕвĕ çинчен пĕлнине тĕрĕслемелли тест. Пĕлсе те ăнăçлă ăсталанă вĕренÿ хатĕрĕ. Тестпа усă курас тесен, "Параметры" хутлăха кĕрсе макроссемпе усă курма ирĕк памалла. Тестран тухма клавиатура çинчи ESC кнопкăпа усă курмалла. Ăнăçусем сунатпăр.
■ Храмова Светлана Валерьевна.
Хĕрлĕ Чутай районĕн Мишеркасси шкулĕнче
чăваш чĕлхипе литератури вĕрентекен

Евӗрлев сӑмахӗсем

Иванова Алевтина Афанасьевна
Иванова Алевтина Афанасьевна
 
Урок теми: Евӗрлев сӑмахӗсем
Вӗрентӳ тӗллевӗ: Евӗрлев сӑмахӗсем ҫинчен вӗрентесси. Вӗсене ытти пуплев пайӗсемпе танлаштарасси. Евӗрлев сӑмахӗсене усӑ курма хӑнӑхтарасси.
Воспитани тӗллевӗ: Килти чӗр чунсен пурнӑҫӗпе паллаштарасси. Вӗсене юратма, сӑнама, итлеме хӑнӑхтарасси. Ял пурнӑҫӗнчи сас-чӗве итлеме хӑнӑхтарасси, юратма, упрама пулӑшасси.
Урока кирлӗ хатӗрсем: проектор, презентаци, мультипроектор
Урок тӗсӗ. Ҫӗнӗ темӑна вӗрентмелли урок.
Технологисем: критикӑлла шухӑшлав технологийӗн меслечӗсемпе ӗҫлени, «Ӑнлав кустӑрми»
ИКТ тата ЦОР технологийӗсем:
MS Power Point программӑпа хатӗрленӗ презентаципе усӑ курасси;
Ачасене ушкӑнпа тата хӑйсене тӗллӗн ӗҫлетересси
Урок мелӗсемпе меслечӗсем:
- ыйту-хурав
- презентаципе усӑ курасси
-схема йӗркелесси
■ Иванова Алевтина Афанасьевна.
Елчĕк районĕ, Кĕçĕн Таяпари тĕп шкул

Фонетика тата графика çĕршывĕнче

Жукова Людмила Валентиновна
Жукова Людмила Валентиновна
Вăйă-урок çулĕ-йĕрĕ
 
Алфавит хулин историйĕпе паллашни
Алфавит хулинче
Шарада çырминче
Ударени вăрманĕнче
Кану уçланкинче
Алфавит хулинчи паллă çынсем
Шутлав утравĕнче
Шырав тăвĕ çинче
Вăйă картинче
Сыв пуллашу хапхи умĕнче
■ Жукова Людмила Валентиновна.
Хĕрлĕ Чутай районĕ, Питĕркассинчи вăтам шкул

Сывлăх тата спорт

(9 классем валли )
 
 
Урок тĕсĕ: Çĕнĕ темăна вĕрентмелли, çыхăнуллă пуплеве аталантармалли урок.
Сапăрлăх тĕллевĕ:
-ачасене ушкăнри ĕçре хăйсен пултарулăхне кăтартма вĕрентесси;
пĕр-пĕринпе килĕштерсе ĕçлеме хăнăхтарасси.
Пĕлÿ тĕллевĕ:
-ачасене кашни çын харпăр хăй сывлăхĕшĕн яваплă пулнине ăша хывма пулăшасси;
- ачасен пушă вăхăтне усăллă йĕркелеме вĕрентесси, сиенлĕ йăла-йĕркерен аякра тăма хистесси;
- сывлăх чи хаклă мул пулнине вĕренекенсем патне илсе çитересси.
Аталану тĕллевĕ:
-ачасене хăйсен шухăшне пĕтĕмлетсе калама, ăна хÿтĕлеме вĕрентесси;
Технологисем: Сывлăха упракан, перекетлекен технологи.

Текста малалла вулăр...
■ Носова Елена Валентиновна.
Çĕрпÿри 2-мĕш вăтам шкул

«Тăван тавралăх» темăпа ирттермелли урок планĕ

Иванова Роза Михайловна
Иванова Роза Михайловна
 
Урок теми: Тавралăх илемне курма, ăна упрама вĕренер, ачасем.
Урок тĕллевĕсем:1)Тăван тавралăх çинчен калаçма вĕрентесси;
2)Иртнĕ тата хальхи вăхăтри глагол формисемпе усă курма хăнăхтарасси;
3)Тавралăх илемне курма, ăна упрама вĕрентесси.
Урока кирлĕ хатĕрсем: компьютер, И.А.Андреев, Р.И.Гурьева Чăваш чĕлхи: Вырăс шкулĕн 6-мĕш класĕ валли. – Шупашкар: Чăваш кĕнеке изд-ви, 2005.
Урок юхăмĕ
I. Киле панă ĕçе тĕрĕслесси
Ачасем, шкула килнĕ чухне мĕн сассине те пулин илтрĕр-и эсир?
Кайăк сассисемсĕр пирĕн пурнăç илемсĕр пулĕччĕ.

Текста малалла вулăр...
■ Иванова Роза Михайловна.
Вăрмарти Г.Е.Егоров ячĕллĕ пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан вăтам шкул

"Лексика" темăпа - ĕç тетрачĕ

Жукова Людмила Валентиновна
Жукова Людмила Валентиновна
 
"Лексика" темăпа ĕç тетрачĕ кашни вĕрентекенĕн ĕçне çăиăллатма пултарать. Хĕрлĕ Чутай районĕнче ĕçлекен педагог хатĕрленĕ ĕç тетрачĕ пурин кăмăлне те тивĕçтерессе шанатпăр. Материала ун тытăмĕ тĕрлĕ калăплă пулнăран уйрăм файлпа пичетлетпĕр.
■ Жукова Людмила Валентиновна.
Хĕрлĕ Чутай районĕчи Питĕркассинчи вăтам шкул

Лексика темăпа усă курмалли ĕç тетрачĕ

Пурнăç учителе вĕрентÿ меслечĕпе мелĕсене шырама хистет, анчах та вĕрентÿçĕн шырав тапхăрĕнче асăрхануллă пулмаллине асра тытмалла. Час-часах вĕрентÿçĕсем пур ача çине те пĕр пек пăхнине тата кĕнекере панă пĕлÿсем çинче тытăнса тăнине асăрхама пулать. Урокра вĕренекенсем хатĕр пĕлÿсем, ăнлавсем, пĕтĕмлетÿсем параççĕ. Вĕсем вĕрентÿçĕ ыйтнă чух тĕрĕс хурав пама пулăшаççĕ, анчах та ачасене харпăр хăй тĕллĕн пĕлÿсем шырама май памаççĕ.
Паянхи вĕрентÿ тĕллевĕсенчен пĕри вăл – вĕренекене харпăр хăй тĕллĕн пĕлÿ тупма,тĕрлĕрен кĕнекесемпе (справочниксемпе энциклопедисемпе) ĕçлеме вĕрентесси, шухăшлавне , тавракурăмĕпе тĕнчекурăмне аталантарасси.
Вĕрентÿ ĕçне лайăхлатас тесен вĕрентÿçĕн ялан шухăшламалла, çĕнĕ мелсем шырамалла.
Тăван чĕлхене вĕрентнĕ чух ĕç тетрачĕпе усĕ курни ăнăçлă мел тесе шутлатăп.

Текста малалла вулăр...
■ Жукова Людмила Валентиновна.
Хĕрлĕ Чутай районĕ, Питĕркассинчи вăтам шкул

«Япала ячĕ» темăна чăваш шкулĕн 6-мĕш класĕнче вĕрентесси: хальхи лару-тăру, пуласси

Л. Г. Петрова
Л. Г. Петрова
 
Шкулта чăваш чĕлхин морфологине вĕрентесси паянхи кун та йывăр ыйтусенчен пĕри шутланать. Морфологин хăш-пĕр ыйтăвне чĕлхеçĕсем пĕр пек ăнлантармаççĕ, апла пулин те шкул учебникĕсенче хирĕçÿлĕхе пĕтерме майсем тупмаллах.
Тăван чĕлхе морфологийĕн хăш-пĕр ыйтăвĕсемпе шкул ачисем 3, 4-мĕш классенчех паллашма пуçлаççĕ. 3-мĕш класс пĕтернĕ ачасем япала ячĕн пĕлтерĕшне тата ыйтăвĕсене, пайăр тата пайăр мар ятсене, япала ячĕн пĕрреллĕ тата нумайлă хисепĕсене, вĕсем ытти сăмахсемпе çыхăннă чухне тĕрлĕ аффикс йышăннине, камăнлăх аффиксĕсем йышăннă япала ячĕсем тĕп мар падежри пĕрреллĕ хисепри формисене пĕлеççĕ.

Текста малалла вулăр...
■ Петрова Людмила Германовна.
Чăваш Республикин вĕренÿ институчĕ

Эпир - чăваш ачисем

Чердакова Валентина Геннадьевна
Чердакова Валентина Геннадьевна
 
Тĕллевсем: 1. Ку таранччен вĕреннĕ материала аса илсе çирĕплетсе хăварасси.
2. Ачасен ăс-тăнне, шухăшлавне, çыхăнуллă пуплевне, пултарулăхне аталантарасси.
3. Ачасен чăваш чĕлхин пуянлăхне, илемне курма, унпа мухтанма вĕрентесси.
 
Кирлĕ хатĕрсем: компьютер, проектор, экран, темăпа хатĕрленĕ слайдсем, «Чăваш чĕлхин ÿкерчĕклĕ словарĕ» - вырăс шкулĕнче усă курмалли электрон вĕрентÿ пособийĕ.
 
Слайдсен аннотацийĕ:
1-мĕш слайд: Тема
2-мĕш слайд: Зал
3-мĕш слайд: Манăн пÿлĕм
4-мĕш слайд: Кухня
5-мĕш слайд: Ваннăй
6-мĕш слайд: Тупмалли юмахсем
7-мĕш слайд: «Вăрманта» кластер
8-мĕш слайд: Калав ту
9-мĕш слайд: Предложени ту.

Текста малалла вулăр...
■ Чердакова Валентина Геннадьевна.
Куславккари 3-мĕш вăтам шкул

Кĕçĕн çулхисем валли хатĕрленĕ интерактивлă пособин тытăмĕпе тĕллевĕсем

Чашкова Тамара Георгиевна
Чашкова Тамара Георгиевна
 
«Эпир туслă пурăнатпăр, шкул еннелле çул тытатпăр» интерактивлă электронлă пособие (ИЭП) чăваш наци шкулĕн е ача сачĕн шкула хатĕрленекен ушкăнĕсенче усă курма хатĕрленĕ. Вĕрентÿ стандартне тата «Ача сачĕн вĕрентÿ программине» тĕпе хурса йĕркеленĕ.
Пособи тĕллевĕ – ултă-çичĕ çулхи ачасене паянхи пурнăç ыйтнă пек пур енлĕ аталантараса шкула кайма хатĕрлесси, компьютерпа усă курса тĕрлĕ хăнăхтарусене пурнăçлама вĕрентесси, малашне шкулта ăнăçлă вĕренме пулăшасси. Унсăр пуçне «Эпир туслă пурăнатпăр, шкул еннелле çул тытатпăр» пособи вĕрентекенсене мультимедийлă объектсемпе усă курса вĕрнетнÿ ĕçне çĕнĕлле туса пыма, ĕçре çĕнĕ технологисемпе тухăçлă усă курма пулăшса пырĕ.

Текста малалла вулăр...
■ Чашкова Тамара Георгиевна.
Элĕкри вăтам шкулта кĕçĕн классене вĕрентекен

Кÿртĕм сăмахсемпе предложенисене чарăну паллипе уйăрасси.

Надежда Шандимирова
Надежда Шандимирова
 
Уçă урок конспекчĕ.
 
Урок теми: Кÿртĕм сăмахсемпе предложенисене чарăну паллипе уйăрасси.
Урок тĕсĕ: Çĕнĕ темăна ăнлантармалли урок
Вĕрентÿ тĕллевĕ: кÿртĕм сăмахсемпе предложенисене чарăну паллипе уйăрма хăнăхтарасси; шухăшлава аталантарасси; ачасен тавра курăмне ÿстересси;
Воспитани тĕллевĕ: çут çанталăка упрама вĕрентесси
Словарь ĕçĕ: вирьял, халантăр, папай
Урокра кирлĕ ĕç хатĕрĕсем: компьютер, интерактивлă доска, проектор.
Урок тапхăрĕсем
1 тапхăр: йĕркелÿ тапхăрĕ
Ачасене урокра тимлĕ итлеме хатĕрлесси;
Урокра кам пуррипе çуккине паллă тăвасси;
Урок тĕллевĕпе паллаштарасси;
 
2 тапхăр: Иртнĕ урокра мĕн вĕреннине аса илесси
а) ыйтусем çине хуравлани:
1.

Текста малалла вулăр...
■ Надежда Шандимирова.
Юнкăри вăтам шкул

Чăваш чĕлхин тăтăшлăх словарĕ

Тăтăшлăх сăмахсарĕсем тĕрлĕ пулаççĕ: чĕлхере (е пĕр-пĕр текстра, текстсенче) тĕл пулакан тымар сăмахсен, е сăмах формисен, е сăмах майлашăвĕсен тăтăшлăх словарĕсем. Сăмахсарта вĕсене тăтăшлăхне кура та, алфавит тăрăх та вырнаçтараççĕ.
Чĕлхе наукинче мĕн тума кирлĕ ун пек словарьсем?
Чăн малан, статистика лексикографинче (чăваш чĕлхинче ку ăслăлăх вăй илсе кăна пырать-ха) сăмахсен тăтăшлăхĕ вĕсемпе усă курнине кăтартса паракан чи паллă кăтарту шутланать. Унăн кăтартăвĕсемсĕр эпир ку е леш сăмахăн чĕлхери вырăнĕ пирки тĕплĕн нимех те калама пултараймастпăр.
Иккĕмĕшĕ, чĕлхери сăмахсен тăтăшлăхне тĕпчени пире унăн шалти тытăмне компьютер чĕлхи çине куçарма (тĕпчев алгоритмĕсем хатĕрлеме, ятарлă программăсем çырма) пуçламăш майсем туса парать.
Виççĕмĕшĕ, юлашки çулсенче çĕнĕ чĕлхе вĕрентес ĕçре тăтăшлăх словарĕн кăтартăвĕсемпе ытларах та ытларах усă кураççĕ.

Текста малалла вулăр...
■ Владимир Андреев.
"Шкулта" журнал редакторĕ.

Çулталăк вăхăчĕсем

Урок тĕсĕ
Пĕтĕмлетÿ урокĕ.
Урок форми
Компьютерпа усă курса ирттернĕ йăлана кĕмен урок.
Проект шайĕнче хатĕрленĕ урок.
Урок тĕллевĕ
1) Çулталăк вăхăчĕсем çинчен мĕн пĕлнине пĕтĕмлетсе хăварасси;
2) ачасен вулавне, ĕç хăнăхĕвĕсене, шухăшлавне, пуплевне аталантарасси;
3) çут çанталăка юратас, сăнас тата упрас туйăма ÿстересси;
Сапăрлăх тĕллевĕ
 
Ачасене пĕр-пĕринпе ырă пулма, сăпайлă пулма вĕрентесси.
 
УРОК ЮХĂМĔ
 
I. Класа йĕркелесси.
 
а) Пĕр-пĕрне сывлăх сунни
Шăнкăрав. Вĕрентекен класа кĕрет. Ачасем ура çинче тăраççĕ.
Вĕрентекен:
- Ырă кун пултăр, ачасем!

Текста малалла вулăр...
■ Валентина Ивановна Степанова.
Шупашкарти 20-мĕш вăтам шкул, чăваш чĕлхи вĕрентекен

Юман. Уçă урок

Урок теми: «Юман»
Воспитани тĕллевĕсем: Çут çанталǎка упрама вĕрентесси.
Пĕлÿ тĕллевĕсем: Юман çинчен вуласа ǎнланасси, пуплевре йывǎç, кǎмпа ячĕсене çирĕплетесси, сǎмахсен антонимне тупасси,
Аталантару тĕллевĕсем: Çыхǎнуллǎ пуплеве, шухǎшлава, тимлĕхе, илемлĕ те тĕрĕс вулав хǎнǎхĕвĕсене аталантарасси, сǎмах йышне пуянлатасси.
 
 
План:
I. Сывлǎх сунни. Урок темипе, тĕллевĕпе паллаштарасси.
II. Фонетика зарядки.
III. Çĕнĕ сǎмахсемпе паллаштарни.
IV. Тектпа ĕçлени.
V. Кластер туни. Юманран мĕн-мĕн тǎваççĕ?
VI.

Текста малалла вулăр...
■ Ефимова Валентина Павловна.
Куславккари 3-мěш шкулта чăваш чěлхи вěрентекен

Вырăс шкулĕн 6-мĕш класĕнче «Килти выльăх чĕрлĕх. Лаша»темăпа ирттермелли урок планĕ

Урок теми: Килти выльăх-чěрлěх. Лаша.
Урок тěллевěсем:
1.Вěрентÿ тěллевě: Килти выльǎх-лаша çинчен вěренесси.
2.Воспитани тěллевě: Ачасен тавра-курǎмне аталантарасси, аслисене пулǎшма вěрентесси.
3.Аталантару тěллевě: текст содержанине ǎнланса ыйтусем çине туллин хуравлама хǎнǎхтарасси.
Урок тěсě: хутǎш урок.
Урока кирлě хатěрсем: вěренÿ кěнеки, компьютер, рпоектор, слайдсем, ÿкерчěксем.
 
Урок юхǎмě
I.Класа йěркелесси.
II.Килти ěçе тěрěслесси. Ϋкерчěксен выставки. (Вĕренекенсен килте хăйсене килĕшекен килти чĕр чуна ÿкерсе килмелле пулнă). Ачасем хǎйсем ÿкернě килти выльǎх çинчен 4-5 предложени каласа параççě.
Учитель сăмахĕ. Килти выльǎх шутне тата тепěр выльǎх кěрет, мěнле выльǎх-ши вǎл?

Текста малалла вулăр...
■ Иванова Роза Михайловна.
Вăрмарти Г.Е.Егоров ячĕллĕ вăтам шкулта чăваш чĕлхипе литературине вĕрентекен.

И.Я.Яковлев куçарăвĕсен литература чĕлхине йĕркелессинчи пĕлтерĕшĕ

 Людмила Германовна Петрова
Людмила Германовна Петрова
Аякран, ĕмĕрсен хăтлăхĕ витĕр, вăрах çуталса килнĕ чăн-чăн чăваш çырулăхĕн илемлĕ шурăм пуçĕ. Ăна И.Я.Яковлев пек хастар, тăван халăхне чунтан юратакан, унăн малаш ĕмĕчĕпе шухăш-кăмăлне, хуйхи-суйхине витĕр курса тăракан пысăк та таса чĕреллĕ çын çеç пуçарса яма пултарнă.
Чăваш чĕлхе вĕрентĕвĕнче хăш-пĕр тĕпчевçĕсем литература чĕлхин никĕсне И.Я.Яковлев мар, К.В.Иванов хывнă тесе ĕнентерме пăхатчĕç. Паллах, К.В.Иванов – аслă чăваш поэчĕ, чăваш литературин классикĕ, апла пулин те çакă вăл пире чăваш литература чĕлхин никĕсне хываканĕ И.Я.Яковлев пулнă тесе çирĕплетсе калама нимĕн чухлĕ те кансĕрлемест. Çак шухăша тĕслĕхсем урлă çирĕплетсе пама пулать.

Текста малалла вулăр...
■ Людмила Германовна Петрова.
ЧР вĕренÿ институчĕн чăваш чĕлхипе литература кафедрин методисчĕ

Тĕлĕнмелле чĕрчун тĕнчи

5-мĕш класра ирттермелли урок планĕ
Сафронова Антонина Ивановна
Сафронова Антонина Ивановна
 
Урок тĕллевĕсем: 1). Тискер чĕрчунсен ячĕсене аса илсе çирĕплетесси, пуплеве çĕнĕ чĕрчунсен ячĕсемпе пуянлатасси;
2). Чĕрчунсем çинчен çыхăнуллă каласа пама хăнăхтарасси, предложенисене тĕрĕс йĕркелеме, пĕр-пĕринпе çыхăнтарма вĕрентесси.
3). Упа çинчен вуласа, калаçса ачасен пĕлĕвне анлăлатасси;
4). Чĕрчунсене упрама, вĕсене сыхласа хăварма вĕрентесси.
 
Çĕнĕ сăмахсем: пурăш, хăнтăр, йывăрăшĕ, упа аçи, упа ами, упа тирĕ, тăлăп, йăраланса тухать, апата тиркемест.

Текста малалла вулăр...
■ Сафронова Антонина Ивановна.
Çĕнĕ Шупашкарти 19-мĕш вăтам шкул

Килти выльǎх-чĕрлĕх. Лаша.

6 – мĕш класра ирттермелли урок планĕ
Урок юхǎмĕ.
1. Класа урока йĕркелесси.
а) сывлǎх сунасси;
ǎ)çанталĕк çинчен калаçни;
б) фонозарядка(1-мĕш слайд)
Ǎсла-ǎсла вĕренетпĕр вырǎсла,
Ĕçле-ĕçле вĕренетпĕр нимĕçле,
Шутла-шутла вĕренетпĕр чǎвашла.(1-мĕш слайд)
 
2. Урокǎн темипе тĕллевĕпе паллашасси:
-Ачасем, чĕрчунсем мĕнле ушкǎнсене пайланаççĕ(тискер чĕрчунсем, килти чĕрчунсем).
-Мĕнле тискер чĕрчунсене пĕлетĕр?( упа, кашкǎр, тилĕ…)
- Килти чĕрчунсем мĕнлисем пулаççĕ?(килте пурǎнакансем, картишĕнче пурǎнакансем).
- Картишĕнче пурǎнакан чĕр-чунсене мĕнле калаççĕ?(выльǎх-чĕрлĕх теççĕ.)
- Мĕнле выльǎх-чĕрлĕхсене пĕлетĕр?

Текста малалла вулăр...

Чăваш чěлхи! Эс – чи пахи, эс – чун уççи!

 
8 класра ирттернĕ уявăн анлă планĕ
Севрикова Любовь Константиновна
Севрикова Любовь Константиновна
Такина Алевтина Александровна
Такина Алевтина Александровна
Сапăрлăх тĕллевĕсем: Ачасене чăваш чĕлхине юратма, хисеплеме, унпа мухтанма, мăнаçланма вěрентесси.
Пěлÿ тěллевěсем: Чăваш çěршывě, чăваш ятне çĕклекенсем, чăваш халăх пултарулăхĕ, чăваш чěлхи çинчен вěреннě пěлÿсене çирěплетсе хăварасси, ачасен тавракурăмне анлăлатасси.
Аталантару тěллевěсем:Ачасен пултарулăхне,çыхăнуллă пуплеве, шухăшлава, тимлěхе, илемлě те тěрěс вулав хăнăхăвěсене, ыйтусем çине тĕрĕс хуравлас ăсталăха аталантарасси, сăмах йышне пуянлатасси.

Текста малалла вулăр...

"Тус-юлташ" уçă урокăн план-конспекчĕ

Степанова Татьяна Алексеевна
Степанова Татьяна Алексеевна
3-мĕш класс.
 
Тема: Тус-юлташ.
Тĕллевĕсем:1.Туслăх темăпа ĕçлесси, сăмахсен йышне ÿстересси, калав тума вĕрентесси.
2.Глаголăн хальхи вăхăтне çирĕплетсе хăварасси.
3.Ачасене пĕр-пĕринпе туслă тулма, туслăха упрама вĕрентесси.
 
Урокра кирлĕ хатĕрсем: компьютер, проектор, экран, урок темипе хатĕрленĕ слайдсем, мечĕк.
 
 
Урок юхăмĕ:
І. Класа йĕркелени. «Шăнкăрав сас пачĕ» юрă (1-мĕш слайд)
Шăнкăрав сас пачĕ,
урока чĕнсе.

Текста малалла вулăр...
■ Степанова Татьяна Алексеевна.
Çĕнĕ Шупашкарти пĕтĕмшле вăтам пĕлÿ паракан 19-мĕш шкул


■ Страницăсем: 1, [2], 3.